Firmy pytają o koszt założenia fundacji zwykle wtedy, gdy pomaganie przestaje być jednorazowe. Jest budżet na kolejny rok, zarząd chce, żeby działania miały nazwę i porządek, a dział CSR ma dość rozliczania zbiórek w arkuszach. Fundacja wydaje się naturalnym krokiem. Zanim zarząd podpisze akt fundacyjny, warto policzyć nie tylko założenie, ale trzy pierwsze lata działania, bo to one decydują, ile z budżetu trafi do potrzebujących. Alternatywę bez nowej osoby prawnej opisujemy na stronie fundacja korporacyjna dla firm bez zakładania fundacji.
Koszty jednorazowe założenia fundacji
Fundację ustanawia się oświadczeniem woli fundatora w formie aktu notarialnego, a potem rejestruje w Krajowym Rejestrze Sądowym. Podstawą jest ustawa o fundacjach, a wniosek składa się elektronicznie przez Portal Rejestrów Sądowych. Na koszt założenia składa się pięć pozycji.
| Pozycja | Fundacja bez działalności gospodarczej | Fundacja z działalnością gospodarczą |
|---|---|---|
| Taksa notarialna za akt fundacyjny | maksymalnie 100 zł plus 23 procent VAT przy majątku do 3000 zł, więcej przy wyższym majątku | jak obok, zależnie od wartości majątku |
| Wypisy aktu | 6 zł plus VAT za każdą rozpoczętą stronę, zwykle kilkadziesiąt złotych | jak obok |
| Opłata za wpis do KRS | 250 zł za wpis do rejestru stowarzyszeń i fundacji | 250 zł oraz 500 zł za wpis do rejestru przedsiębiorców |
| Majątek przekazany fundacji | ustawa nie podaje minimum, w praktyce co najmniej kilkaset złotych | co najmniej 1000 zł przeznaczone na działalność gospodarczą |
| Statut i pomoc prawnika | od 0 zł przy własnym wzorze do kilku tysięcy złotych | jak obok |
Taksa notarialna z rozporządzenia to stawka maksymalna, więc notariusz może policzyć mniej. Dokładne opłaty sądowe sprawdź przed złożeniem wniosku, bo zmieniają się razem z ustawą o kosztach sądowych. Przy fundacji bez działalności gospodarczej i majątku 2000 zł firma wyda więc na start około 2500 zł razem z majątkiem, a bez pomocy prawnika nawet mniej.
Ile kosztuje prowadzenie fundacji przez rok
Tu zaczynają się pieniądze, o których rzadko mówi się na etapie decyzji. Fundacja jest osobną osobą prawną, więc ma własne obowiązki niezależne od tego, ile w danym roku przekazała na cele.
- Księgowość. Fundacja prowadzi pełną księgowość albo uproszczoną ewidencję, jeśli spełnia ustawowe warunki. Biuro rachunkowe dla małej fundacji kosztuje zwykle od 300 do 800 zł miesięcznie.
- Sprawozdanie finansowe. Składane co roku do KRS i urzędu skarbowego, zatwierdzone uchwałą właściwego organu.
- Sprawozdanie merytoryczne. Fundacja składa je co roku ministrowi, który ją nadzoruje, zgodnie z artykułem 12 ustawy o fundacjach.
- Rachunek bankowy, domena, poczta, ochrona danych osobowych darczyńców i ubezpieczenie zarządu.
- Czas zarządu i koordynatora. Ktoś musi wybierać beneficjentów, podpisywać umowy darowizn, pilnować rozliczeń i odpowiadać na pytania. W fundacji korporacyjnej to najczęściej pracownik firmy, który robi to obok swoich obowiązków.
Koszt fundacji przez trzy lata w porównaniu z programem bez fundacji
Weźmy firmę z 200 pracownikami, która chce przeznaczać na pomaganie 50 000 zł rocznie. Stawki poniżej są ilustracyjne: 500 zł miesięcznie za księgowość, 2000 zł rocznie na bank, domenę i drobne koszty oraz jedna piąta etatu koordynatora przy koszcie pracodawcy 9000 zł miesięcznie. Podstaw własne liczby.
| Pozycja przez 3 lata | Własna fundacja | Program w planie Partner |
|---|---|---|
| Założenie | około 2500 zł | 0 zł |
| Księgowość i sprawozdania | 18 000 zł | 0 zł, firma ma fakturę za abonament |
| Bank, domena, drobne koszty | 6000 zł | 0 zł |
| Czas koordynatora | około 64 800 zł (jedna piąta etatu) | około 16 200 zł (kilka godzin miesięcznie na kampanie) |
| Narzędzie do kampanii i raportu | osobno, jeśli potrzebne | 5220 zł netto (Partner rocznie, 3 lata) |
| Razem koszt utrzymania | około 91 300 zł | około 21 400 zł |
| Ile ze 150 000 zł trafia na cele | około 58 700 zł, jeśli koszty pokrywa ten sam budżet | około 128 600 zł |
Różnica nie bierze się z tego, że fundacja jest zła, tylko z tego, że przy budżecie 50 000 zł rocznie stała struktura zjada dużą część pieniędzy. Przy budżecie 2 000 000 zł te same koszty stałe są marginesem, a fundacja daje kontrolę, której platforma nie zastąpi. Cena planu Partner, 145 zł netto miesięcznie przy płatności rocznej, i wyższych planów jest w cenniku.
Kiedy własna fundacja się opłaca
Własna fundacja korporacyjna jest uzasadniona, gdy firma chce prowadzić programy, a nie tylko je finansować. Przykłady to stypendia dla dzieci pracowników, własne świetlice, programy grantowe z naborem i komisją albo współpraca z samorządem przy wieloletnich projektach. Wtedy osobny zarząd, statut i budżet są zaletą, bo oddzielają działania społeczne od decyzji biznesowych i pozwalają fundacji pozyskiwać środki od innych darczyńców.
Drugi powód to status organizacji pożytku publicznego. Fundacja może się o niego ubiegać po dwóch latach działalności pożytku publicznego i wtedy zbierać 1,5 procent podatku. To jednak oznacza dodatkowe obowiązki sprawozdawcze i publikację sprawozdań.
Kiedy fundacja jest za dużym krokiem
Jeśli plan firmy na najbliższe lata wygląda tak: darowizna na dwa, trzy zweryfikowane cele, świąteczna zbiórka, dzień wolontariatu i raport dla zarządu, to fundacja dodaje pracę, a nie efekt. Darowiznę firma może przekazać bezpośrednio organizacji. Jak sprawdzić obdarowanego i jakie dokumenty zachować, wyjaśniamy na stronie darowizna firmy na rzecz fundacji. Załogę angażuje dopłata firmy do wpłat pracowników albo wolontariat pracowniczy z rejestrem godzin, a dane z kampanii trafiają do raportu CSR bez ręcznego składania.
Warto też pamiętać o wyjściu. Fundację, której firma już nie potrzebuje, trzeba zlikwidować albo utrzymywać, a majątek po likwidacji idzie na cele wskazane w statucie. Abonament platformy firma po prostu kończy.
Jak o tym rozmawiać z zarządem
Zarząd zwykle pyta o trzy rzeczy: ile to kosztuje, co firma z tego ma i czy da się to łatwo zatrzymać. Najlepiej przynieść jedną stronę z tabelą jak powyżej, policzoną na liczbach firmy, oraz jedną kampanię próbną na pierwszy kwartał. Jeśli dział komunikacji nie ma czasu na przygotowanie materiałów dla załogi i klientów, część firm zleca to zewnętrznej agencji, na przykład Marketingu, i wtedy koordynator zajmuje się tylko celami i rozliczeniem. Po roku firma ma dane, na podstawie których decyzja o własnej fundacji jest dużo prostsza.
Więcej o tym, jak pokazać program radzie nadzorczej, piszemy na stronie dla zarządu, a o budżecie i wskaźnikach całej strategii w artykule strategia CSR firmy, budżet i wskaźniki.
Najczęstsze pytania o koszt założenia fundacji
Ile kosztuje założenie fundacji?
Przy fundacji bez działalności gospodarczej koszt założenia to zwykle od kilkuset do około 2500 zł. Składa się na niego taksa notarialna z VAT, wypisy aktu, 250 zł opłaty za wpis do KRS i majątek przekazany fundacji. Pomoc prawnika przy statucie podnosi koszt o kilka tysięcy złotych.
Czy do założenia fundacji potrzebny jest notariusz?
Tak. Oświadczenie woli o ustanowieniu fundacji składa się w formie aktu notarialnego, chyba że fundacja powstaje w testamencie. Taksa zależy od wartości majątku, a przy majątku do 3000 zł maksymalna stawka wynosi 100 zł plus VAT, do czego dochodzą wypisy.
Ile kosztuje prowadzenie fundacji miesięcznie?
W małej fundacji najwięcej kosztuje księgowość, zwykle od 300 do 800 zł miesięcznie, oraz czas osoby, która prowadzi bieżące sprawy. Do tego dochodzą bank, domena i coroczne sprawozdania. Fundacja ponosi te koszty także w miesiącach, w których nic nie przekazuje.
Jaki majątek musi mieć fundacja na start?
Ustawa nie podaje minimum dla fundacji bez działalności gospodarczej, ale majątek musi wystarczyć na realizację celów. Jeśli fundacja ma prowadzić działalność gospodarczą, na ten cel trzeba przeznaczyć co najmniej 1000 zł. W praktyce fundatorzy przekazują od kilkuset do kilku tysięcy złotych.
Chcesz najpierw sprawdzić, jak działa program pomagania bez nowej osoby prawnej? Załóż profil firmy w planie Partner i uruchom pierwszą kampanię dla załogi jeszcze w tym miesiącu.